De Legende van…..

De legende van de tijdreis van de “legende van Rembrandt

De legende van Rembrandt is eeuwenlang doorverteld in kunstminnende kringen in Amsterdam.
Het Trippenhuis aan de Kloveniersburgwal fungeerde op initiatief van Koning Willem I, tot de opening van huidige Rijksmuseum in 1885, als Rijksmuseum voor de  Nederlandse kunst.
Ook meesterwerken van Rembrandt waren hier te zien, o.a. “de Nachtwacht” en “het Joodse Bruidje“.

Vincent van Gogh heeft een jaar in Amsterdam gewoond om theologie te studeren, de studie mislukte.  In zijn vrije tijd was hij een zeer frequent bezoeker van het Trippenhuis museum, de toegang was gratis.
Hij was diep onder de indruk van het werk van Rembrandt, vooral het Joodse bruidje.
Hij verkondigde “ik geef 10 jaar van mijn leven als ik 2 weken voor dit schilderij mag zitten met enkel een paar korsten brood en water”. Vincent heeft tijdens één van zijn vele bezoeken aan het museum het verhaal van de legende horen vertellen door een suppoost van het museum.

20210319 Nachtwacht in het Trippenhuis

Omdat het karwei, het nog een keer vervaardigen van een dergelijk groot schilderij, voor Rembrandt alleen veel te omvangrijk was, wilde hij net als bij “De Nachtwacht” een club van leerlingen om zich heen verzamelen om dit gigantische werk te klaren. Een van de verre voorouders van de museummedewerker was destijds een van die uitgenodigde leerlingen en heeft dit verhaal meegekregen. Binnen de familie en in schilderkringen werd dit verhaal van het niet geschilderde kunstwerk van de ene op de andere generatie overgedragen.

Deze legende van Rembrandt heeft indruk op Vincent gemaakt. In zijn verdere leven was hij zelf ook vaak op zoek naar onderwerpen en composities voor zijn schilderijen. In gedachten dwaalde hij dan wel eens samen met Rembrandt door het Amsterdam van de zeventiende eeuw op zoek naar een inspirerend tafereel.

Tijdens zijn verblijf in Nieuw Amsterdam, in het najaar van 1883, heeft Vincent Zweeloo bezocht. Hij hoopte daar de kunstenaar Max Liebermann te ontmoeten, maar Liebermann verbleef op dat moment helaas niet in Zweeloo. Vincent maakte enkele schetsen in het dorp, waaronder de beroemde schets van het kerkje van Zweeloo. De nieuwsgierige dominee van het kerkje raakte in gesprek met de voor hem onbekende kunstenaar. Vincent vertelde over zijn bewondering voor het Drentse landschap en hoe hij als kunstenaar erdoor werd geïnspireerd.  Kunstenaars zoeken inspiratie voor hun werk en zo kwam het gesprek ook op de legende van Rembrandt. De dominee heeft aandachtig geluisterd en het verhaal later doorverteld aan de dominee van de kerk in Emmen. Die schrijft  het boeiende verhaal, verteld door van Gogh, over de legende van de toen al beroemde schilder Rembrandt op. Achteloos verdwijnt het artikel daarna in het archief van de Emmense dominee.

foto kerkje

Bijna een eeuw later wordt het oude archief van de kerk samen met nog meer archiefmateriaal opgeruimd. Het blijkt dat allesverzamelaar Jans Brands wel geïnteresseerd is. Het gedeelte van het archief wat weg mag, wordt toegevoegd aan zijn toen al omvangrijke verzameling. Een aantal vrijwilligers spitten de enorme stapel door en zo komt dit artikel weer boven water.

In het voorjaar van 2019 komt een man op hoge leeftijd in de Savannestal waar aan een kopie van “De Nachtwacht” wordt gewerkt. Hij vertelde ons dat Rembrandt nog zo’n enorm groot en imponerend schilderij als De Nachtwacht had willen maken. Hij had bij Brands ongeveer twintig of dertig jaar geleden het kerkarchief opgeruimd en was een brief van de dominee over Van Gogh en Rembrandt tegengekomen.

Op deze manier kwam dit prachtige verhaal “De Legende van Rembrandt” bij ons, stichting “De Nachtwacht van Emmen”terecht.

Op onze vraag of het papiertje nog bestond antwoorde hij teleurstellend dat het was weggegooid. Enerzijds werd er toen niet de waarde aan toegekend die het zeker had verdiend en anderzijds was het door de opslag dermate aangetast dat het amper leesbaar was. Het werd samen met een groot deel van het overige verweerde archief als afval weggegooid.

Maar het verhaal leeft nu weer en dankzij het gilde van stichting De Nachtwacht van Emmen zal de Legende van Rembrandt nog generaties lang voort gaan leven.

franse lelie (2)

De legende van Rembrandt

Er bestaat een legende, dat een oude verpauperde en moegestreden Rembrandt, in de tweede helft van 1668 nog een keer wilde stralen. Hij had een fantastisch idee om nog éénmaal een adembenemend schilderij te gaan maken. Een schilderij dat niet alleen zijn werken tot dan toe zou overtreffen, maar ook voor een deel zouden samenvatten. Spraakmakender, opzienbarender, spectaculairder en qua afmeting zeker net zo groot en imposant als het schilderij van “De schutterij van Banninck Coqc die op patrouille gaat”. Het schilderij, wat later “de Nachtwacht” zou gaan heten. Het nieuwe werk zou hem tot het einde van zijn dagen kunnen onderhouden.

Rembrandt wilde hiermee niet alleen een ode aan de schilderkunst in de 17e eeuw gaan brengen, maar vooral een ode aan zichzelf, door een verzameling van een groot aantal van zijn meesterwerken in één situatie op één schilderij weer te geven.

Begin 1669 moet hij een aantal schetsen gemaakt hebben van mogelijke scenes waarin zich dit af zou kunnen spelen. Mogelijk was hier een schets bij, waarbij een herberg diende als locatie, maar ook een straattafereel behoort tot de een van de mogelijkheden. Hierover bestaat veel onduidelijkheid.

Op het schilderij zouden niet alleen personen van zijn schilderijen als Saskia, Titus, (misschien wel meerdere malen in verschillende leeftijd fases), Frans Banninck Coqc die nu net terug is gekomen van de Nachtwacht met een aantal van zijn mannen, Jan Six, Maarten en Oopje, het Joodse bruidje en nog veel meer, maar ook Rembrandt zelf meerdere malen (zowel als jonge man en als oudere man) voorkomen.

Op basis van de grote hoeveelheid werken die hij had gemaakt, kon hij putten uit een scala aan beelden.

Hij kreeg de tijd niet, want op 3 oktober 1669 stierf Rembrandt. Met hem leek ook dit idee verloren te gaan waarmee het hele plan was afgeschreven. Hiermee zou ook deze legende uitsterven………………..

Locatie Savannestal, Rensenpark, Hoofdstraat 18, 7811EP Emmen Telefoon 0619877120 E-mailadres info@denachtwachtvanemmen.nl Openingstijden donderdag, vrijdag, zaterdag 13.00 - 17.00 uur en koopzondagen 13.00 - 17.00 uur
%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close